O nas

Witamy na stronie Zielonego Olsztyna!

Masowe usuwanie drzew z przestrzeni miejskiej w lutym br. sprawiły, że już nie możemy godzić się na obecny brak zasad gospodarowania zielenią w Olsztynie. Nie możemy obojętnie patrzeć na nagłe i bezrefleksyjne wycinki drzew znajdujących się na osiedlach mieszkaniowych, w centrum miasta czy wzdłuż ruchliwych ulic. Nie możemy dalej pozwalać na bezkarne niszczenie trawników, nadmierne podcinanie krzewów i praktyczny brak odpowiedzialności za decyzje podejmowane bez rzetelnej analizy i bez zasięgania opinii mieszkańców. Musimy zacząć wymagać tworzenia nowych terenów zielonych i przeznaczania na ten cel odpowiednich środków w budżecie Miasta. Nowe drzewa, skwery czy trawniki nie mogą powstawać tylko przy okazji dużych inwestycji albo jedynie w ramach Budżetu Obywatelskiego i podwórkowych działań podejmowanych na wybranych osiedlach.

Tegoroczna, nagła i dotkliwa utrata ponad 1300 drzew wyraźnie pokazała słabe podstawy „zielonego” wizerunku Olsztyna. Opiera się on na rozległym Lesie Miejskim, który jednak absolutnie nie jest w stanie zastąpić wartości drzew rosnących na terenach gęsto zabudowanych i licznie zamieszkałych oraz w miejscach najbardziej reprezentacyjnych. Drzewa rosnące w mieście dają cień, lokalnie obniżają temperaturę, oczyszczają powietrze, zmniejszają szkody związane z ulewami, obniżają hałas, wspomagają retencję wody, poprawiają estetykę i nadają tożsamość miejscu, są naturalnym środowiskiem życia licznych zwierząt i innych roślin. Pozostałe elementy miejskiej zieleni, czyli zieleńce, skwery, trawniki, łąki kwietne, zielone dachy budynków, zielone przystanki, zieleń przyuliczna, ogrody deszczowe, cmentarze, zbiorniki retencyjne czy parki są równie ważne, a wręcz niezastąpione. To dlatego ogół zieleni miejskiej jest coraz częściej uznawany za tzw. zieloną infrastrukturę. Z ekonomicznego punktu widzenia jest to bowiem tania, prosta w utrzymaniu, skuteczna i wydajna forma zadbania o czystsze powietrze, zagospodarowanie wód opadowych, estetykę w mieście oraz podniesienie wartości okolicznych terenów.

Niestety, nawet ogólna obserwacja kierunku rozwoju miasta prowadzi do wniosku, że Olsztyn nie jest „Miastem-Ogrodem”. Wiemy, że można to jednak zmienić! W tym celu należy uznać realne znaczenie zieleni i systemowo uporządkować kwestie jej planowania, utrzymania i ciągłego rozwijania. Nie można wciąż posługiwać się półśrodkami i działaniami pozorowanymi, obliczonymi na chwilowy poklask, ukrywających większy problem lub służących rozmyciu odpowiedzialności.

Zalety „zielonej infrastruktury” i konieczność ochrony środowiska przyrodniczego wraz z wytycznymi takich działań na terenie Olsztyna w ostatnich latach zostały opisane w szeregu oficjalnych dokumentów i skierowane do realizacji. Najważniejsze z nich:

  • Plan adaptacji do zmian klimatu dla Olsztyna (2020 r.);
  • Program Ochrony Środowiska dla Miasta Olsztyna do roku 2020 (2016 r.);
  • Zintegrowany Program Rozwoju Przestrzennego Śródmieścia Olsztyna (2014 r.);
  • Strategia rozwoju Olsztyna (2013 r.);
  • Program ochrony środowiska przed hałasem dla Miasta Olsztyna (2011 r.).

Poza zapisami w ww. dokumentach, w ostatnich latach na terenie Olsztyna wykonano pilotażowe rozwiązania, które w kraju i w całej Europie zyskują coraz większe uznanie i popularność. Jest to ogród deszczowy w podwórku na ul. Żeromskiego, łąki kwietne w Parku Centralnym i w kilku innych miejscach oraz zielony przystanek na ul. Partyzantów. Takie działania należy wpisać w bieżące działania władz Olsztyna i powielać przy każdej możliwej okazji.

Wszechstronnie pozytywne skutki ochrony i zrównoważonego kształtowania terenów zielonych w miastach są poparte przez ogrom naukowych badań, wpisują się w aktualne założenia polityki Unii Europejskiej i są popierane przez znaczącą większość mieszkańców. Działania podejmowane w tym zakresie powinny być prowadzone według ściśle określonego schematu, w którym należy uwzględnić lokalne uwarunkowania (rzeźbę terenu, rodzaj stanowiska, dobór gatunkowy, otoczenie itp.), zakres pielęgnacji (podlewanie, nawożenie itp.), a także oczekiwania strony społecznej (mieszkańców, Rad Osiedli, organizacji społecznych). Tylko przy utrzymywaniu takiej współpracy można liczyć na to, że istniejąca i nowo wprowadzana zieleń będzie rozwiązaniem oczekiwanym, właściwie dobranym i pozytywnie odbieranym przez lokalną społeczność.

Niedawne wycinki drzew pokazały, że szczególną uwagę należy zwrócić na sposób postępowania z zielenią znajdująca się na terenach objętych pracami budowlanymi oraz w ich otoczeniu. Dotyczy to każdego z kolejnych etapów: począwszy od opracowania koncepcji i projektu, poprzez inwentaryzację zieleni w terenie, prace przygotowawcze, a skończywszy na prawidłowym wykonaniu zasadniczych robót. W dalszej kolejności istotne jest zapewnienie zieleni kompensacyjnej, której skala i lokalizacja musi realnie uzupełniać straty powstałe w wyniku wycinek drzew, krzewów i usunięcia zieleni w innej formie.

Stosowanie jednolitych standardów gospodarowania zielenią powinno dotyczyć wszystkich jednostek organizacyjnych podlegających Prezydentowi Olsztyna, czyli wydziałów Urzędu Miasta Olsztyna, spółek miejskich, zakładów budżetowych, instytucji kultury, placówek oświatowych i opiekuńczych oraz zakładów opieki zdrowotnej. Powinny być obowiązkowym załącznikiem do umów na wykonywanie prac porządkowych, pielęgnacyjnych, budowlanych itp.

Postulowane konsultacje społeczne pozwolą zebrać głosy wszystkich zainteresowanych stron, co pozwoli wypracować optymalną treść zarządzenia Prezydenta Olsztyna. Apelujemy o jak najszybsze rozpoczęcie prac nad tym dokumentem, aby w krótkim czasie mieszkańcy zyskali pewność, że olsztyńską zielenią gospodaruje się w sposób najlepszy z możliwych.

OLSZTYN ZMIENIĆ – ZAZIELENIĆ!


Osoby tworzące Zielony Olsztyn:

Ewa Dobrzeniecka – ekonomista, project manager; entuzjastka teorii „zacznij od siebie” – drobne zmiany lokalnie, wpływają na poprawę naszego środowiska globalnie.

Aleksandra Drzał-Sierocka – kulturoznawczyni i filmoznawczyni, animatorka kultury w Miejskim Ośrodku Kultury w Olsztynie.

Magdalena Dudzik – animator kulturalny, fotograf, specjalista ds reklamy, społecznik. Prezes Związku Plastyków Warmii i Mazur
Zastępca przewodniczącego Rady Osiedla Podleśna. Działania na rzecz Kamienica na Zientary.

Anna Dziekońska– ekopasjonatka, pracuje w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa.

Anna Gizińska-Wotowska – prawnik, działaczka społeczna, zwolenniczka wykorzystania nowych technologii w przestrzeni publicznej.

Tomasz Janus – marketingowiec, fotograf i społecznik. Twórca i koordynator miejskiej inicjatywy „Park Za Torami Pod Lipami”. Przewodniczący Rady Osiedla Zatorze.

Katarzyna Jezierska-Woźniak – ekopasjonatka. Pomysłodawczyni i opiekunka Podwórka Wróbla Mazurka. Pracuje na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie.

Radosław Sierocki – socjolog i antropolog społeczny. Pracuje na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie.

Paweł Szczur – inżynier oprogramowania, aktywista miejski, przedsiębiorca. Przewodniczący Rady Osiedla Podleśna. Kandydował do Rady Miasta z listy KWW Wspólny Olsztyn.